PFD

PFD (Process Flow Diagram) یا دیاگرام جریان فرآیند

این نقشه حاوی داده‌ها بسیار مهمی از ماهیت طراحی و تجهیزات مختلفی است که در خطوط پایپینگ استفاده می شوند.

کسانی که قصد فعالیت پروژه های صنعتی را دارند، باید تسلط کافی به نحوه خواندن این نقشه داشته باشند.

PFD با نام دیاگرام جریان فرآیندی (Process Flow Diagram) نیز شناخته می شود.

این نقشه از اهمیت بالایی در صنعت پایپینگ برخوردار است؛ ولی در عین حال ترسیم آن نسبت به سایر نقشه ها ساده تر است.

به طور کلی نقشه پی اف دی روابط بین تجهیزات اصلی در خطوط پایپینگ را به تصویر می کشد.

برای هر یک از تجهیزات اعم از درام، کمپرسور و غیره در این نقشه نماد خاصی در نظر گرفته می شود.

سپس ترتیب قرارگیری تجهیزات و نوع اتصال بین آن ها با استفاده از این نقشه نشان داده می شود.

افراد با خواندن این نقشه می توانند جریان سیال را از لحظه ورود به تأسیسات تا انتها رصد کنند.

علاوه بر آن دید کلی از تمام تجهیزات اصلی موجود در تأسیسات ارائه می دهد.

برای آشنایی کارکنان و مهندسان با خطوط پایپینگ در نیروگاه ها، پالایشگاه ها، پتروشیمی ها و غیره، از نقشه پی اف دی استفاده می شود.

یک نقشه PFD در حالت عادی حاوی داده‌ها اساسی است که از جمله مهم ترین آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

در نقشه پی اف دی کلیه تجهیزات اصلی که در خطوط پایپینگ وجود دارند، به ترتیب محل قرارگیری نشان داده می شوند.

علاوه بر آن داده‌های مانند ابعاد، ظرفیت و برخی از بیانات عملیاتی در خصوص تجهیزات اصلی در این نقشه ذکر می شوند.

در نقشه پی اف دی جریان سیال در خطوط پایپینگ از لحظه ورود تا خروج به طور مفصل نمایش داده می شود.

علاوه بر آن نحوه اتصال خطوط لوله کشی و تجهیزات مختلف نیز در نقشه به راحتی قابل مشاهده است.

جهت جریان سیالات در این نقشه با استفاده از فلش و خطوط لوله کشی با استفاده از خط ترسیم می شوند.

باید تاکید کنید که برای ترسیم مسیرهای اصلی سیال از خطوط با ضخامت بیشتر استفاده می شود و خطوط نازک نشان دهنده جریان فرعی سیال در خطوط پایپینگ هستند.

شیرهای کنترلی که در مسیر جریان سیال در خطوط پایپینگ وجود دارند نیز در نقشه پی اف دی قابل مشاهده هستند.

اگر حرف NC در کنار شیرها ذکر شده باشد، نشان دهنده این است که آن ها در حالت عادی بسته (Normally Close) هستند.

اما حرف NO نشان دهنده آن است که شیرهای کنترلی در حالت عادی باز (Normally Open) هستند.

جریان سیال در هر بخش از نقشه PFD با استفاده از شماره گذاری از سایرین متمایز می شود.

در کنار نقشه جدولی ارائه می شود که در آن داده‌ها زیر در خصوص جریان سیال در هر قسمت ذکر می شود:

با داده‌های که در نقشه PFD قابل استخراج هستند، آشنا شدیم. حال وقت آن رسیده است که ارزیابی کنیم چه داده‌های را نمی توان در این نقشه به دست آورد.

به طور کلی برای دریافت داده‌ها زیر نمی توانید از نقشه پی اف دی استفاده کنید:

برای کسب داده‌ها فوق باید چه کار کنیم.

پاسخ: اطلاعات فوق در نقشه P&ID ( Piping And Instrument Diagram) در دسترس هستند.

بنابراین اگر در خصوص تفاوت نقشه P&ID و PFD از سؤالی دارید، باید توجه داشته باشید که در P&ID تبیینات بیشتری از تجهیزات به کار رفته در خطوط پایپینگ به نمایش در می آیند.

نقشه PFD به چه صورت طراحی و ترسیم می شود.

فرقی نمی کند که نقشه پی اف دی برای یک پروژه بزرگ طراحی می شود یا برای خط تولیدی کوچک.

اصول و مراحل ترسیم این دیاگرام همواره ثابت و به شرح زیر است:

هر یک از شرکت های مهندسی فعال در زمینه پایپینگ از استانداردهای خاصی برای ترسیم نقشه های مهندسی استفاده می کنند.

با وجود این، تعدادی از این استانداردهای مهندسی جنبه عمومی دارند و معمولا بسیاری از شرکت ها از آن ها استفاده می کنند.

از جمله معروف ترین استانداردهایی که برای ترسیم نقشه PFD کاربرد دارند، می توان به موارد زیر اشاره کرد:

خواندن نقشه PFD بسیار ساده است. مشروط بر آن که علائم اختصاری که در نقشه استفاده می شوند را به خوبی بشناسید. به این ترتیب می توانید خیلی راحت تمام داده‌های که در بالا ذکر کردیم را از نقشه و جداول پیرامونی آن به دست بیاورید. باید توجه داشته باشید که نقشه پی اف دی بدون در نظر گرفتن مقیاس ترسیم می شود.

بهترین راه برای خواندن این نقشه، پیدا کردن نقطه ورودی سیال به خطوط پایپینگ است.

بعد از آن با دنبال کردن فلش ها در خطوط نقشه می توانید مسیرها و فرآیندهای رخ داده را به راحتی مشاهده کنید.